Carstvo orlova, sova, kamenjarki…

Jadovnik i klisura Mileševke staništa 142 vrste ptica. Među korice knjige sleteli kraljevi nebeskih visina. U OAZAMA gotovo netaknute prirode, na visovima, krečnjačkim masivima, pašnjacima i visoravni planine Jadovnik i u divljini i bujnim šumama četinara i bukve klisure Mileševke istraživači su otkrili 142 vrste ptice, od kojih 121 svija gnezda. U ovom delu jugozapadne Srbije stalna staništa ima 79 vrsta, dok je za ostale ovo koridor seoba ili konačište u prolasku i lutanjima. Bogatstvo ptičjeg sveta je među korice knjige “Ptice klisure reke Mileševke i Jadovnika” nedavno sabrao Brano Rudić, strastveni istraživač, predsednik Ekološkog udruženja “Čuvari prirode” i predavač opštetehničkog obrazovanja u OŠ “Emilija Ostojić” u Požegi.

LjUBITELjI prirode dobili su vodič zahvaljujući angažovanju grupe entuzijasta iz prijepoljskog Udruženja “Jadovnik”, požeškog EU “Čuvari prirode” i Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije.
– Beloglavi supovi su zaštitni znak Jadovnika i Mileševke – podseća Rudić. – Uzvodno od manastira Mileševa, preko Sastavaka i Međanske reke do Ćetenice, u klisuri je druga kolonija “čistača prirode” po brojnosti u Srbiji – sa 25-35 parova. Ovo je jedan od najvrednijih delova Srbije po pticama grabljivicama, jer se gnezdi 11 vrsta. Pored supa, značajno je prisustvo surog orla, patuljastog orla, zmijara, osičara i sivog sokola.

Među korice knjige sletele su i sove – buljine, najveće sove na svetu, koje se gnezde u potkapinama Mileševke, pa mala, gaćasta i dugorepa sova, kukumavka, ćuk, ali i druga krilata stvorenja neobičnih boja i glasova.

– Značajna su gnezda velikog tetreba, leštarke, šumske šljuke, prdavca, kamenjarke, gorske laste i puzgavca. U Srbiji opada brojnost jarebica kamenjarki i ovo im je jedno od poslednjih staništa, dok puzgavca, koji se hrani paucima i insektima, u Srbiji ima samo 10-15 parova, a ovde se sreću jedan ili dva para – kazuje Rudić o svojim desetogodišnjim zapažanjima i kao na dlanu predočava snimke kamerom.

GAŠENjE seoskih ognjišta na padinama Jadovnika ugrožava opstanak nekih vrsta, jer zarastaju pašnjaci, pa je sve manje jerebica kamenjarki, a planinska ušata ševa je već lutalica. Smanjuje se, kaže Rudić, i brojnost svraka, čavki, vrabaca, vezanih za naselja i letinu. S druge strane pak čobani i lovci ređe uznemiravaju gnezda surog orla… Knjiga treba da zainteresuje stanovništvo i vlasti da se staraju o zaštiti prirodne baštine.

– Publikacija obiluje podacima sa terena, lokacijama, uz procenu gnezdećih parova, što je najvredniji deo u stručnom pogledu. Kratka biologija svake vrste je svojevrstan vodič za početnike i za one koji žele da uplove u čudesni svet ptica – ističe u recenziji Miloš Radaković, ornitolog u Zavodu za zaštitu prirode Srbije.

CRNI LEŠINAR

– ORAO crni lešinar poslednji put je u Srbiji viđen 1986. godine, a ja sam ga na Jadovniku snimio 2010. i narednih godina još tri-četiri mlade ptice, koje lutaju i kad polno sazre vraćaju se na staništa u Grčkoj i Turskoj. Veliki borovi u kanjonu Mileševke i obližnje Dubočice čekaju ovu pticu da se nastani – kaže Rudić.

ZAŠTIĆENA PRIRODNA DOBRA

NA području planine Jadovnik, između Prijepolja i Sjenice, ima više prirodnih retkosti: Specijalni rezervat prirode “Klisura reke Mileševke” sa 1.144 hektara, Predeo izuzetnih odlika “Ozren-Jadovnik” sa preko 10.000 hektara, Zaštićena okolina oko nepokretnog kulturnog dobra Manastir Mileševa, pa prirodno dobro Slapovi Sopotnice.
Izvor: Novosti D.Gagričić

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *